Moments by Mark

Van losse vakantiekiekjes naar een beeldverhaal dat laat zien hoe een reis écht voelt.

De lucht in vuur en vlam door een zonsondergang boven de Nijl. Een Afrikaanse olifant tegen een gouden savanne. Een helderblauwe Mexicaanse cenote waar geen andere toeristen te bekennen zijn. Of een sprookjesachtige regenboog boven een immens krachtige waterval in IJsland. Stuk voor stuk mooie foto’s. Maar een mooie foto is nog niet automatisch een goede reisfoto.

Zeker niet wanneer je als reisorganisatie een bestemming, rondreis of reiservaring wilt presenteren aan je klanten. Dan moet fotografie namelijk meer doen dan alleen de aandacht trekken. De beelden moeten samen een verhaal vertellen. Ze moeten laten zien hoe een reis voelt, wat een reiziger onderweg beleeft en waarom juist deze reis de moeite waard is.

Dat vraagt om een andere manier van fotograferen.

Een vakantiefoto laat zien wat jij mooi vond

Als je zelf op reis bent, fotografeer je meestal wat jou opvalt. Toch?

Je ziet een indrukwekkende gletsjer en haalt je camera tevoorschijn. Je komt oog in oog te staan met een luipaard en maakt snel een foto, het moment is immers zo voorbij. Je bereikt een uitzichtpunt over een kloof en legt het panorama vast voor thuis. Eigenlijk heel logisch, want je fotografeert vanuit je eigen ervaring en blik op de wereld.

Voor een reisorganisatie ligt dat anders. Een reisorganisatie verkoopt geen verzameling mooie momenten, maar een complete ervaring. Een potentiële reiziger wil namelijk niet alleen weten hoe de bestemming eruitziet, maar ook hoe het is om er daadwerkelijk te zijn.

Belangrijke vragen zijn dan: hoe ziet de reis eruit? Wie of wat kom je onderweg tegen? Hoe verplaats je je? Hoe voelt de accommodatie en de omgeving? Wat gebeurt er tussen de hoogtepunten door? Hoe ziet een ochtend eruit voordat de excursie begint? En misschien wel belangrijker: past deze reis bij mij?

En omdat mensen nu eenmaal visueel georiënteerd zijn, heeft een reisorganisatie dus meer nodig dan alleen een serie prachtige plaatjes van landschappen of wildlife .

Van losse foto’s naar beeldverhaal

Een goede reisreportage zie ik als een rond verhaal dat de kijker meeneemt in het avontuur. Niet als een verzameling foto’s die toevallig tijdens dezelfde reis zijn gemaakt, maar als beelden die elkaar aanvullen en samen een compleet beeld geven.

Je kunt het vergelijken met het tv-programma Floortje naar het einde van de wereld. Dat programma kijk je niet alleen voor de spectaculaire en vaak ongerepte gebieden waar de hoofdpersonen wonen. Je ziet ook waar de geïnterviewden vandaan komen, hoe ze daar terecht zijn gekomen, wie presentatrice Floortje Dessing onderweg ontmoet en wat er nog meer voor bijzonders tussen die sleutelmomenten gebeurt.

Bij fotografie werkt dat eigenlijk hetzelfde.

Een sterke beeldserie kan bijvoorbeeld bestaan uit:

• een breed overzicht dat laat zien waar de reis zich afspeelt;
• mensen die daadwerkelijk onderdeel zijn van de ervaring;
• activiteiten en excursies;
• accomodaties en de omgeving daarvan;
• vervoer en het onderweg zijn;
• kleine details die iets vertellen over de bestemming;
• spontane momenten tussen reizigers;
• rustige momenten waarop je even niets hoeft;
• en natuurlijk de beelden die direct de aandacht trekken.

Juist die combinatie maakt een reportage geloofwaardig.

Een foto van een jeep op een stoffige weg vertelt bijvoorbeeld iets anders dan een foto van het landschap waar die jeep doorheen rijdt. Een close-up van een reiziger die gespannen naar de horizon kijkt vertelt weer iets anders: waar kijkt hij of zij naar? Samen vertellen ze veel meer over de ervaring dan drie afzonderlijke landschapsfoto’s ooit zouden kunnen.

De mooiste foto is niet altijd de meest bruikbare foto

Dat klinkt misschien vreemd uit de mond van een fotograaf.

Maar voor een reisorganisatie is de technisch of esthetisch mooiste foto niet automatisch de meest waardevolle. Want stel dat je één fantastisch beeld hebt van een leeuw in het ochtendlicht. Prachtig beeld, toch? Misschien wel perfect voor Instagram, of als grote header op een website.

Maar wat als je daarnaast geen goede foto’s hebt van de accommodatie waar reizigers verblijven? Geen beelden van de reizigers zelf? Geen verticale foto voor social media? Geen foto’s waarop de safari-activiteit duidelijk te zien is? Geen overzichtsbeeld dat context geeft?

Dan heb je één sterke foto, maar nog geen complete beeldbank. Geen compleet verhaal. Bovendien kan die leeuwenfoto wel overal in Afrika gemaakt zijn. Daarom denk ik bij een reportage niet alleen na over wat mooi is om te fotograferen, maar ook over wat een organisatie met die beelden moet kunnen vertellen.

Een beeld kan bijvoorbeeld ruimte nodig hebben voor tekst. Een andere foto moet juist verticaal kunnen worden gebruikt voor Instagram. Een derde beeld moet vooral de sfeer van een accommodatie laten zien. En weer een ander beeld kan jaren later ineens waardevol blijken voor een brochure, blogartikel of nieuwsbrief.

Niet alleen de highlights, maar juist het verhaal ertussen

Een van de interessantste onderdelen van reisfotografie vind ik de momenten die op het eerste gezicht misschien minder spectaculair lijken.

Bijvoorbeeld het gezellige ontbijt voordat iedereen vertrekt. Een gids die vol passie iets uitlegt over de koffieteelt of een bijzonder kikkertje. Een reiziger die zijn rugzak inpakt. Een stoffige weg die eindeloos voor je uitloopt naar weet-ik-veel-waar. De eerste koffie van de ochtend. Een hartelijke ontmoeting met iemand uit de lokale gemeenschap.

Dat zijn geen klassieke ‘bucketlist’-beelden. Maar ze vertellen wel hoe een reis daadwerkelijk voelt. Daarin zit voor mij de kracht van verhalende fotografie. En het mooie is: je hoeft een reis niet groter of spectaculairder te maken dan hij is. Je moet hem alleen zichtbaar maken zoals hij werkelijk beleefd wordt.

Want iemand die uiteindelijk zo’n reis boekt, wil niet alleen de bestemming zien. Die wil zichzelf daar al een beetje kunnen voorstellen.

Van spectaculaire wildlife naar het verhaal van de reis

Tijdens mijn recente reis door Botswana merkte ik opnieuw hoe belangrijk een verhaal voor een reisreportage is.

Natuurlijk waren er de klassieke safarimomenten waarvoor je naar Botswana reist. Een troep van dertien leeuwen die vanuit het hoge gras recht op onze jeep afliep en vlak naast ons neerplofte in de schaduw van een boom. Honderden olifanten die door het landschap van Chobe trokken, met als doel een verkoelend modderbad. Dat zijn beelden die op zichzelf al een verhaal vertellen.

Maar de reis bestond uit zoveel meer.

We reden met onze Suzuki Jimny’s over onverharde wegen, zochten onze weg door uitgestrekte landschappen en stopten onderweg regelmatig. Soms voor wildlife, soms gewoon omdat het landschap daarom vroeg. Of omdat we onszelf vastreden in het mulle zand, dat kon ook nog. Er waren momenten waarop we met elkaar onderweg waren, momenten waarop we ergens stonden te wachten om ons in te schrijven bij een wildpark en juist ook kleine gebeurtenissen die je vooraf niet kunt plannen.

Zo maakte ik bijvoorbeeld een foto van een vervetaap die op de buitenspiegel van onze Suzuki zat terwijl we probeerden buiten te lunchen. Geen klassieke Botswana-highlight en waarschijnlijk ook niet de foto waarmee je een webpagina met safarireizen opent. Maar het beeld vertelt wel iets over hoe zo’n reis daadwerkelijk voelt en wat je meemaakt.

Als ik alleen de spectaculaire wildlife-momenten zou fotograferen, zou ik een mooie verzameling foto’s van Botswana hebben. Door ook de auto’s, de wegen, de landschappen, de mensen en de onverwachte momenten vast te leggen, krijg je een beeld van de reis als geheel.

Dat verschil lijkt misschien klein, maar het verandert de manier waarop je naar een reis kijkt. Je krijgt niet langer alleen een idee van de bestemming. Maar dus ook van de ervaring van het reizen door of naar die bestemming.

Mensen maken een bestemming herkenbaar

Ongerepte landschappen kunnen indrukwekkend zijn om aan de muur te hangen. Bijzondere dieren kunnen voor likes op Instagram zorgen. Maar mensen brengen een reis vaak tot leven in beeld.

Dat kunnen natuurlijk reizigers zelf zijn, maar ook gidsen, chauffeurs, lokale bewoners of andere mensen die je onderweg ontmoet. Een foto van een landschap vertelt je waar je bent. Een foto van iemand die daar daadwerkelijk iets beleeft, vertelt wat het betekent om er te zijn.

Daarom probeer ik mensen niet alleen als onderwerp te fotograferen, maar als onderdeel van het bredere reisverhaal.

Niet iedereen hoeft in de camera te kijken. Sterker nog: vaak hoeft dat helemaal niet.

Een beeld waarbij je over de schouder van een reiziger kijkt die geconcentreerd naar een kudde olifanten kijkt. Iemand die vol verwondering uit een jeep stapt, op zoek naar avontuur. Een gids die vertelt wat er verderop in het veld te zien is. Twee mensen die aan het einde van de dag bij het kampvuur zitten, genietend van een warme maaltijd op schoot.

Het zijn kleine momenten, maar ze geven een bestemming een gezicht.

Een goede beeldbank moet meer kunnen dan één campagne vullen

Een ander verschil tussen een paar mooie vakantieplaatjes en professionele reisfotografie zit in de bruikbaarheid op langere termijn. Als reisorganisatie gebruik je fotografie namelijk op veel verschillende plekken.

Denk aan:

• websites en landingspagina’s;
• social media;
• brochures en reisgidsen
• nieuwsbrieven;
• blogs;
• advertenties;
• presentaties;
• roadbooks;
• pers- en PR-doeleinden;
• en nieuwe campagnes die misschien maanden later ontstaan.

Daarom is het waardevol wanneer een reportage verschillende soorten beelden oplevert. Niet honderd variaties op hetzelfde uitzicht, maar een gevarieerde beeldbank waarmee je steeds opnieuw een verhaal kunt samenstellen.

Een goede reportage kan daardoor veel langer meegaan dan de reis waarop de foto’s zijn gemaakt.

Begin daarom niet met de vraag: wat moeten we fotograferen?

Maar met een andere vraag: wat moet iemand voelen, begrijpen en verwachten wanneer hij deze reis ziet?

Dat is voor mij altijd het vertrekpunt voor een sterke reisreportage.

Wil je dat iemand vooral het avontuur voelt? Dan zorg ik dat beweging, activiteit en uitdagingen onderweg zichtbaar zijn. Denk bijvoorbeeld aan hikers die bepakt en bezakt hun weg zoeken door bergachtig terrein.

Gaat het om een kleinschalige reis met veel aandacht voor lokale ontmoetingen? Dan zijn mensen en interactie belangrijk voor mij om vast te leggen, zoals reizigers die samen met een lokale gastheer een specialiteit van dat land bereiden.

Is juist rust en natuur de belangrijkste aantrekkingskracht? Dan maak ik daar ruimte voor in het beeldverhaal en pak ik zowel de reiziger uitkijkend over weidse landschappen in het ochtendlicht als de verstilde details van dauw op de bladeren mee.

Maar vaak is het natuurlijk een combinatie van die dingen.

Vanuit dat verhaal kun je bepalen welke beelden nodig zijn. Niet andersom.

Goede reisfotografie verkoopt niet alleen een bestemming

Misschien is dat uiteindelijk wel het belangrijkste verschil. Goede reisfotografie laat niet alleen zien waar iemand naartoe kan. Het laat zien hoe het voelt om er te zijn. Een potentiële reiziger moet niet alleen denken: wat een mooie plek. Maar liever: dit lijkt me geweldig. Zo wil ik reizen.

En misschien nog belangrijker: dit past bij mij.

Dat is voor mij de kern van verhalende fotografie. Niet alleen het perfecte moment technisch goed vastleggen, maar een serie beelden maken die samen een ervaring laten zien. Want een reis bestaat nu eenmaal uit meer dan een paar hoogtepunten. En dat mag je in de fotografie op je reiswebsite ook terugzien.

Fotografie die het verhaal van jouw reis vertelt

Voor reisorganisaties fotografeer ik bestemmingen, reizen en events als een doorlopend verhaal. Van de eerste momenten onderweg tot de kleine details en de hero-beelden die uiteindelijk de aandacht trekken.

Daarbij kijk ik niet alleen naar wat er op locatie gebeurt, maar ook naar hoe de foto’s later gebruikt kunnen worden. Zo ontstaat geen verzameling losse vakantiefoto’s, maar een beeldbank die je op verschillende plekken en momenten kunt inzetten.

Benieuwd naar welke beelden jouw reisorganisatie nodig heeft om een bestemming of reis écht te laten spreken? Ik denk graag met je mee.