Hoe een fractie van een seconde een snapshot veranderde in een beeld dat blijft hangen.
Sommige foto’s maak je niet, die ontstaan. Je kunt licht begrijpen, je camera perfect instellen en precies weten waar je moet staan. Maar uiteindelijk is er altijd dat ene moment dat alles samenvalt. Dat is het moment dat een foto bijzonder maakt.
In de blogserie ‘Achter de foto’ neem ik je mee in het verhaal achter één beeld. Ik vertel niet alleen over wat je ziet, maar vooral wat eraan voorafging. Want juist daar zit het verschil tussen een snapshot maken en een verhaal vastleggen.
Deze actiefoto heb ik gemaakt op onze roadtrip door Kirgizië in 2025, tijdens een trainingspotje traditioneel kok-boru. Ik legde dit beeld vast op een plek die nog steeds voelt alsof hij uit een andere wereld komt: het uitgestrekte Soň-Köl-meer, omringd door bergen, onpeilbare stilte en eindeloze grasvlaktes. We verbleven twee nachten in een yurtkamp, midden in dat onwerkelijke landschap, zonder verwachting dat er nog iets bijzonders zou gebeuren die dag.
Ik had de hoop eigenlijk al laten varen om deze spectaculaire sport met eigen ogen te kunnen zien. Baalde zelfs een beetje. Tot er plots dichtbij het kamp een spontane trainingssessie begon. Toen ik de eerste paarden zag verzamelen, twijfelde ik geen seconde. Camera uit de tas, instellingen snel aanpassen, positie kiezen. Dit zijn momenten die je niet kunt regisseren. Het gebeurt in een oogwenk en is voorbij voordat je het weet.
Het verhaal achter deze foto begon al uren eerder
Deze foto is niet alleen sterk door de actie in beeld, maar vooral door alles wat eraan voorafging.
Eerder die dag maakten we een onvergetelijke, maar net iets te lange paardrijtocht langs het Soň-Köl-meer. De lucht was helder, het licht zacht en het landschap bijna sprookjesachtig mooi, dat dan weer wel. Onze gids, een gedrongen man met grijs ringbaardje, een mega zonnebril en een gezicht dat het landschap zelf leek te weerspiegelen, leidde ons over de uitgestrekte vlaktes.
Onderweg hoorden we verhalen over het leven rondom het meer, de seizoenen en de diepe verbondenheid tussen de lokale nomadische bevolking en hun paarden. Of nou ja, daar ga ik maar vanuit, want we verstonden geen woord van wat de beste man vertelde. Of vol overgave zong.
In de verte zagen we ineens de stofwolken en bewegingen van een kok-boru spel. Honkend en bonkend draafden we er als onervaren ruiters op af. Achteraf niet zo gek misschien dat we deze wedstrijd nét misliepen. Toen we aankwamen, pakten de toeschouwers hun picknick alweer in en lieten de ruiters hun paarden na gedane arbeid rustig grazen. Flink balen, want het vastleggen van dit bijzondere spel stond hoog op mijn wensenlijst deze reis.
Waarom deze foto meer vertelt dan alleen actie
Kok-boru is een traditioneel Centraal-Aziatisch spel dat diep geworteld is in de Kirgizische cultuur. Ruiters strijden te paard om controle te krijgen over een geitenkarkas (of een trainingsvariant daarvan), dat met enorme snelheid en precisie wordt verplaatst. DE bedoeling is om het karkas in het doel (meestal een enorme autoband) van de tegenstander te werpen.
Voor ons als reizigers ziet het er spectaculair en bijna chaotisch uit. Voor de Kirgiezen is het veel meer dan sport. Het staat voor kracht, samenwerking, traditie en trots. Je voelt in alles dat dit onderdeel is van hun identiteit.
Dat wilde ik in dit beeld laten zien: niet alleen snelheid, maar ook de intensiteit van het moment. De spanning in de lijven van de paarden, de focus van de ruiters, de opspattende aarde. Alles in het beeld moest laten voelen hoe dichtbij en rauw het was.
Daarom is dit mijn favoriete beeld uit de hele serie. Waar andere beelden vooral beweging tonen, vangt deze foto de emotie én de culturele betekenis.
Timing is alles in deze foto
Hoewel ik natuurlijk het geluk had dat ik toch nog een training mee kon maken, weet ik ook: actiefotografie draait zelden om geluk alleen. Het gaat om anticiperen. Je leest de beweging, voelt waar het hoogtepunt gaat ontstaan en staat al klaar voor voordat het ultieme moment gebeurt.
Op dit beeld zie je dat de voorste ruiter ver achterover helt, volledig in balans op een paard dat haast lijkt bijna te exploderen van energie: gespannen spieren, opengesperde mond, voorbenen net van de grond. Alles in het frame ademt kracht.
Daarachter zie je de andere ruiters, waardoor het beeld context krijgt. Het is geen losse sportfoto, maar een verhaal in één frame. Ook de achtergrond speelt een grote rol. Het rustige water van het Soň-Köl-meer en de zachte contouren van de bergen vormen een bijna serene tegenhanger van de intensiteit op de voorgrond. Dat contrast maakt het beeld visueel sterk voor mij.
Mijn camera stond natuurlijk al ingesteld op een snelle sluitertijd, zodat elk detail scherp bleef: gespannen spieren, opwaaiend stof, de expressie van de ruiter, maar ook die van het paard.
Een halve seconde eerder was het beeld wat weifelend geweest. Een halve seconde later zou de energie-explosie van paard en ruiter alweer voorbij. Juist dit ene frame, die ene seconde, vertelt voor mij het hele verhaal. Naar mijn idee is dat de essentie van reisfotografie: niet alleen registreren wat er gebeurt, maar herkennen wanneer een verhaal visueel op zijn sterkst is.
Als reisfotograaf zoek ik altijd naar die gelaagdheid. Niet alleen de pure actie is van belang, maar ook de context van omgeving, sfeer en gevoel.
De omgeving geeft dit beeld extra diepte
Want wat dit beeld voor mij persoonlijk zo bijzonder maakt, is de omgeving waarin hij ontstond. Als je ooit in Kirgizië ben geweest weet je: het Soň-Köl-meer heeft een bijna filmische sfeer. De open vlakte, de bergen in de verte en de nomadische yurts vormen een decor dat het verhaal versterkt. Het beeld krijgt daardoor niet alleen een gevoel van actie, maar ook plaats en context.
Een losse sportfoto had wel overal ter wereld gemaakt kunnen zijn. Deze specifieke opname kan alleen hier zijn gemaakt. Dat is waar ik in mijn werk altijd naar zoek: beelden die niet alleen mooi zijn, maar ook onlosmakelijk verbonden met een plek en een ervaring.
Een sterk beeld verkoopt niet alleen een moment, maar ook een gevoel
Voor mij laat deze foto precies zien waar mijn werk om draait: verhalen vangen op het moment dat ze ontstaan.
Of het nu gaat om reisfotografie, een eventreportage of een persoonlijke shoot, het verschil zit altijd in aandacht, timing en gevoel. Ga maar na: je onthoudt zelden alleen wat je hebt gezien op dat ene moment, maar juist ook hoe dat moment je deed voelen.
Deze foto doet dat voor mij nog steeds. Elke keer als ik deze foto zie, hoor ik weer het denderende geluid van paardenhoeven en opgewonden gehinnik, hoor ik de geschreeuwde aanwijzingen en gelach van de ruiters. Ik voel weer de spanning van het moment en ik zie het stof weer over de vlakte trekken. En ik voel me gelukkig dat ik en mijn camera hier getuigen van mochten zijn.
Ben je op zoek naar een fotograaf die niet alleen beelden maakt, maar ook verhalen zichtbaar maakt? Dan vertel ik graag ook jouw verhaal in beelden die blijven hangen. Laten we eens een keertje kennismaken!
